Firefox đang chuẩn bị một đợt thay áo lớn nhất nhiều năm qua với Firefox Project Nova, dự án thiết kế lại giao diện desktop theo hướng bo tròn, gọn hơn và dễ dùng hơn. Trọng tâm của thay đổi không chỉ là tab mới hay màu sắc mới, mà còn là cách Mozilla đưa các nút kiểm soát privacy và AI ra chỗ dễ thấy hơn trong Settings. Với Firefox AI, người dùng cũng sẽ nhìn rõ hơn những gì đang bật và mô hình nào đang chiếm dung lượng trên máy. Đây là hướng đi khác với nhiều trình duyệt đang thêm AI trước rồi mới để người dùng đi tìm công tắc tắt sau.
Firefox Project Nova đổi giao diện để người dùng bớt phải mò menu
Trong bài giới thiệu Project Nova, Mozilla cho biết Firefox sẽ có tab mềm hơn, thanh công cụ và biểu tượng đồng bộ hơn giữa light và dark mode, đồng thời cân lại khoảng cách hiển thị để mọi thứ dễ nhìn hơn. Thay đổi này nghe có vẻ chỉ liên quan thẩm mỹ, nhưng tác động thực tế là giao diện bớt rối khi mở nhiều tab, các nút quen thuộc nổi rõ hơn và người dùng mới đỡ cảm giác phải học lại cách dùng trình duyệt.
Một điểm đáng chú ý khác là Firefox Project Nova kéo các tuỳ chọn privacy và Firefox AI lên khu vực dễ tìm hơn. Mozilla muốn phần kiểm soát dữ liệu, duyệt web riêng tư và công tắc tắt toàn bộ AI xuất hiện rõ ràng hơn, thay vì nằm sâu trong nhiều lớp menu. Cách làm này hợp với nhóm người dùng chọn Firefox vì muốn tự quyết trình duyệt được phép làm gì.
Compact mode cũng sẽ quay lại, cho phép thu gọn thanh công cụ để chừa thêm không gian cho nội dung web. Cùng với đó, tab groups, split view và vertical tabs sẽ được đưa tới vị trí thuận tay hơn, tiếp nối hướng biến thanh địa chỉ thành khu vực điều khiển trung tâm thay vì chỉ là nơi nhập URL. Firefox Project Nova vì thế không chỉ là bộ áo mới, mà là cách sắp lại các tính năng đang có để dùng bớt mất công hơn.
Firefox AI và privacy được đưa ra tuyến đầu thay vì giấu trong cài đặt sâu
Nếu nhìn ở góc trải nghiệm, phần đáng chú ý nhất của Firefox Project Nova là Mozilla đặt AI cạnh các lựa chọn quyền riêng tư và dữ liệu. Cách bố trí đó khiến Firefox AI trở thành thứ người dùng có thể bật, tắt hoặc bỏ qua rất nhanh, thay vì cảm giác bị áp sẵn. The Verge cũng cho biết Firefox hiển thị rõ hơn mô hình AI nào đang hiện diện trên máy và chúng đang chiếm bao nhiêu bộ nhớ, một chi tiết nhỏ nhưng rất thực tế với người dùng không muốn trình duyệt âm thầm phình to.
| Thay đổi | Mozilla làm gì | Người dùng được gì |
|---|---|---|
| Tab và toolbar bo tròn | Thiết kế lại tab, icon và khoảng cách hiển thị | Dễ nhìn hơn khi mở nhiều tab |
| Privacy và Firefox AI | Đưa công tắc AI và dữ liệu ra chỗ dễ thấy | Dễ bật tắt, đỡ phải mò Settings |
| Compact mode | Cho phép thu gọn thanh công cụ | Có thêm không gian đọc web |
| Tab groups, split view, vertical tabs | Sắp lại để truy cập nhanh hơn | Giảm số bước thao tác |
Chi tiết này giúp Firefox Project Nova khác Chrome ở đúng điểm người dùng đang nhạy cảm nhất: kiểm soát. Khi AI ngày càng len vào trình duyệt, điều nhiều người quan tâm không chỉ là có thêm tính năng gì, mà là nó có tự bật hay không, có chiếm tài nguyên hay không và có thể tắt sạch nếu không cần hay không. Việc đặt Firefox AI cạnh privacy controls biến câu trả lời đó thành thao tác cụ thể thay vì khẩu hiệu.
Bên cạnh dự án giao diện mới, Firefox 151 còn bổ sung Web Serial API để website giao tiếp với thiết bị mà không cần ứng dụng riêng. Tuy vậy, đây chỉ là bối cảnh phụ. Trọng tâm của Firefox Project Nova vẫn là làm cho trình duyệt dễ chịu hơn khi dùng hàng ngày, dễ tuỳ biến hơn và minh bạch hơn với các tính năng mới.
Ở góc cạnh tranh, Firefox Project Nova cho thấy Mozilla không muốn chạy đua với Chrome chỉ bằng việc nhồi thêm AI. Hãng đang cố tạo khác biệt bằng giao diện dễ dùng hơn, khả năng tuỳ biến rõ ràng hơn và cơ chế kiểm soát privacy đặt ở vị trí trung tâm. Đây cũng là bước nối hợp lý với câu chuyện thị phần Firefox, nơi trình duyệt này cố giữ khoảng cách với Chrome bằng trải nghiệm và quyền riêng tư nhiều hơn là bằng số lượng tính năng.