Thuế quan chip đang trở thành “vũ khí” chiến lược trong kế hoạch tái thiết hạ tầng công nghệ của chính quyền Trump. Theo các nguồn tin thân cận, một kế hoạch thuế quan mới đang được chuẩn bị nhằm tạo ra rào chắn bảo vệ cho các “ông lớn” điện toán đám mây như Amazon, Google và Microsoft trước các dòng thuế nhập khẩu linh kiện bán dẫn. Tuy nhiên, quyền lợi này không hề miễn phí, khi các khoản miễn trừ sẽ được ràng buộc chặt chẽ với các cam kết mở rộng đầu tư thực tế của TSMC trên đất Mỹ. Đây là một nước đi táo bạo, phản ánh tham vọng kép của Washington: vừa muốn cắt đứt sự phụ thuộc vào sản xuất nước ngoài, vừa phải đảm bảo chuỗi cung ứng AI của các tập đoàn công nghệ khổng lồ không bị đứt gãy trong giai đoạn bùng nổ hạ tầng hiện nay.
Thuế quan chip và canh bạc ép TSMC “cắm rễ” tại Mỹ
Điểm đáng tiền nhất của kế hoạch này chính là cơ chế trao đổi trực tiếp giữa quy mô nhà máy và quyền lợi thuế. Thực tế cho thấy, TSMC càng xây dựng nhiều cơ sở sản xuất tại Mỹ, các khách hàng Hoa Kỳ của họ càng được nhập khẩu nhiều chip mà không phải chịu thuế. Cách tiếp cận này biến áp lực thuế quan chip thành đầu ra thực tế là các nhà máy hiện hữu trên lãnh thổ Mỹ, thay vì chỉ là những con số trên giấy tờ. Chính quyền đang nỗ lực chuyển hóa kế hoạch sản xuất trị giá 165 tỷ USD của TSMC thành hiện thực nhanh hơn bao giờ hết, nhằm đưa dây chuyền sản xuất chip AI hiệu năng cao vốn đang tập trung tại Đài Loan về gần với khách hàng nội địa hơn.
Cấu trúc của các khoản miễn trừ này dựa trên một khung thỏa thuận thương mại đã được định hình trước đó, nơi thuế nhập khẩu từ Đài Loan được giảm xuống mức 15% để đổi lấy cam kết đầu tư 250 tỷ USD từ các nhà sản xuất chip. Chưa dừng lại ở đó, quy định mới còn cho phép các công ty đang xây dựng nhà máy được nhập khẩu lượng chip miễn thuế gấp 2,5 lần công suất dự kiến của cơ sở đó. Đối với các nhà máy đã đi vào hoạt động, con số này là 1,5 lần công suất hiện tại. Nếu bạn đang tìm kiếm một sự đảm bảo cho tương lai của ngành công nghệ Mỹ, thì đây chính là “chiếc phao” cứu sinh giúp các trung tâm dữ liệu khổng lồ tiếp tục vận hành ổn định.
Giá trị sử dụng lâu dài và sự ổn định của đế chế AI
Phân tích sâu về hiệu năng của chính sách, việc áp dụng thuế quan chip kèm điều kiện miễn trừ tạo ra một hệ thống hoàn trả tiền thuế linh hoạt. Các nhà cung cấp dịch vụ đám mây lớn có thể sử dụng các khoản miễn trừ này để trang bị cho các cụm máy chủ đào tạo AI của mình mà không lo ngại về chi phí gia tăng từ biên giới. Điều này cực kỳ quan trọng vì thực tế chuỗi cung ứng hiện nay vẫn phụ thuộc nặng nề vào các xưởng đúc chip xuyên Thái Bình Dương. Nếu không có cơ chế giảm nhẹ này, làn sóng thuế quan có thể làm tê liệt khả năng cạnh tranh của Mỹ trong cuộc đua trí tuệ nhân tạo toàn cầu.
Mặc dù một số chi tiết vận hành như cách xác minh dự báo sản lượng vẫn còn đang được thảo luận, nhưng chiến lược tổng thể đã lộ rõ: dùng thuế để thúc đẩy nội lực. Trước đó, Mỹ đã áp thuế 25% lên một số loại chip tái xuất sang Trung Quốc, ảnh hưởng trực tiếp đến AMD và Nvidia. Tuy nhiên, đối với các loại chip phục vụ hạ tầng AI nội địa, chính quyền vẫn đang giữ cửa mở nhưng kèm theo lời cảnh báo về những mức thuế “đáng kể” trong tương lai nếu không có sự đầu tư tương ứng. Giá trị lâu dài của chính sách này nằm ở việc tạo dựng một hệ sinh thái bán dẫn tự chủ, nơi mà sức mạnh tính toán của nước Mỹ không còn bị đe dọa bởi những biến động địa chính trị hay sự xa xôi về khoảng cách địa lý.
Tóm lại, thuế quan chip không chỉ là một công cụ thu ngân sách, mà là “đòn bẩy” để định hình lại bản đồ công nghệ thế giới. Nếu bạn là một nhà đầu tư hay một người quan tâm đến vận mệnh của ngành AI, việc theo dõi sát sao tiến độ giải ngân của TSMC tại Arizona sẽ cho thấy bức tranh rõ nét về chi phí phần cứng trong tương lai. Sự kết hợp giữa tham vọng công nghiệp và thực tế chuỗi cung ứng chính là bài toán mà Washington đang nỗ lực giải quyết để đảm bảo nước Mỹ vẫn là “đầu tàu” của kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo.