Sự bùng nổ mạnh mẽ trong lĩnh vực phát triển trí tuệ nhân tạo đang tạo ra một sức ép khủng khiếp lên chuỗi cung ứng vi xử lý toàn cầu. Tình trạng này đang đặt nền móng cho một làn sóng tăng giá đối với các thiết bị tiêu dùng như điện thoại thông minh, máy tính xách tay và thiết bị điện tử gia dụng trong năm 2026. Các nhà phân tích và giám đốc điều hành trong ngành công nghiệp đều đưa ra cảnh báo rằng nhu cầu ngày càng tăng đối với các loại bộ nhớ băng thông cao đang làm gián đoạn chu kỳ sản xuất. Thực tế này khiến các nhà sản xuất thiết bị cá nhân rơi vào cảnh tranh giành khốc liệt để có được các linh kiện vốn dĩ trước đây chỉ dành riêng cho họ.
Sự mất cân bằng cung cầu và cơn khát linh kiện bộ nhớ
Nguyên nhân sâu xa của sự mất cân bằng nguồn cung này xuất phát từ việc xây dựng ồ ạt các trung tâm dữ liệu phục vụ trí thông minh nhân tạo và nhu cầu sản xuất hàng loạt các thiết bị điện tử tiêu dùng. Khi các gã khổng lồ về điện toán đám mây như Amazon và Google nhanh tay ký kết các hợp đồng dài hạn với các nhà sản xuất vi xử lý để đảm bảo nguồn cung cho máy chủ của họ, các nhà sản xuất máy tính cá nhân và điện thoại thông minh đang bị đẩy vào thế yếu về giá. Greg Roh, một nhà phân tích tại Hyundai Motor Securities, chia sẻ với tờ The Financial Times rằng các thương hiệu tiêu dùng thực tế không còn lựa chọn nào khác ngoài việc chấp nhận mức giá cao hơn, bởi lẽ các nhà cung cấp đám mây lớn đã thâu tóm phần lớn lượng bộ nhớ khả dụng thông qua các thỏa thuận mua bán kéo dài nhiều năm.
Động lực thị trường này đã đẩy chi phí của DRAM leo thang một cách chóng mặt. Những con chip này ngày càng trở nên khan hiếm hơn khi các nhà cung cấp chuyển hướng tập trung sang các mô đun HBM (bộ nhớ băng thông cao) sinh lời nhiều hơn. Các nhà phân tích tại TrendForce dự báo giá DRAM trung bình, bao gồm cả các biến thể HBM, sẽ tăng từ 50 đến 55 phần trăm trong quý cuối cùng của năm 2025 so với ba tháng trước đó. Thậm chí, Samsung, đơn vị cùng với SK Hynix kiểm soát hơn 70% thị trường, gần đây đã tăng giá một số loại bộ nhớ lên tới 60%.
Những chấn động này đã bắt đầu lan tới các nhà sản xuất phần cứng. Trong một cuộc họp báo cáo thu nhập gần đây, Giám đốc vận hành của Dell là Jeff Clarke cho biết công ty chưa bao giờ thấy chi phí biến động với tốc độ tăng nhanh như hiện nay, đồng thời cảnh báo rằng tác động này cuối cùng sẽ chạm đến túi tiền của người mua. Nhà sản xuất máy tính Anh Quốc Raspberry Pi mô tả quyết định tăng giá vào tháng 12 của họ là “đau đớn”. Trong khi đó, Lenovo, nhà sản xuất máy tính cá nhân lớn nhất thế giới, đã bắt đầu tích trữ vi xử lý và các linh kiện quan trọng để tạo lớp đệm chống lại sự biến động tiếp diễn, theo lời Giám đốc tài chính Winston Cheng.
Dự báo bão giá và thách thức dài hạn cho người dùng
Giới chuyên gia nhận định tình hình có thể sẽ trở nên tồi tệ hơn trước khi có dấu hiệu cải thiện. Daniel Kim từ tập đoàn tài chính Macquarie nhận định rằng thị trường đang chứng kiến sự thiếu hụt nguồn cung trên diện rộng. Ông mô tả thị trường đang “điên cuồng” với những người mua trong trạng thái hoảng loạn, cố gắng vật lộn để đảm bảo đủ lượng bộ nhớ bất kể họ sẵn sàng trả bao nhiêu tiền. Kim ước tính mức tăng giá đối với các thiết bị điện tử tiêu dùng có thể đạt từ 10 đến 20 phần trăm trong năm 2026. Trong khi đó, CW Chung của Nomura đưa ra dự đoán lạc quan hơn với mức tăng nhỏ khoảng 5 phần trăm nếu các công ty tìm được cách tiết kiệm chi phí ở các khâu khác.
Nhà sản xuất điện thoại Trung Quốc Xiaomi nằm trong số những đơn vị dự đoán áp lực sẽ gia tăng. Chủ tịch Lu Weibing đã cảnh báo vào tháng 11 rằng áp lực chuỗi cung ứng trong năm 2026 sẽ lớn hơn nhiều so với năm trước, phản ánh kỳ vọng chung rằng các nút thắt cổ chai sẽ còn kéo dài. Kịch bản tồi tệ nhất, theo Macquarie, sẽ giống như những gián đoạn chuỗi cung ứng nghiêm trọng từng thấy trong thời kỳ đại dịch.
Mặc dù các nhà sản xuất đang đầu tư mạnh mẽ để ứng phó, nhưng sự “hạ nhiệt” có vẻ vẫn còn cách xa vài năm nữa. Samsung cho biết sẽ mở rộng sản xuất bằng cách thêm dây chuyền tại một nhà máy ở Hàn Quốc, trong khi SK Hynix đang xây dựng cụm sản xuất vi mạch trị giá 91 tỷ USD. Tuy nhiên, việc tăng cường chế tạo cần thời gian, thường mất ít nhất hai đến ba năm để xây dựng một nhà máy mới. Peter Lee của Citigroup nhận định nhu cầu suy luận tại trung tâm dữ liệu thông minh lớn hơn nhiều so với dự kiến, làm cạn kiệt kho dự trữ cho máy tính và điện thoại. Ông dự đoán nguồn cung sẽ vẫn thắt chặt cho đến năm 2027 và tình trạng tích trữ linh kiện sẽ tồi tệ hơn vào năm 2026. Đối với các nhà sản xuất công nghệ tiêu dùng đang bị mắc kẹt giữa chi phí bộ nhớ tăng vọt và sự cạnh tranh không ngừng nghỉ, sự bùng nổ chi tiêu này đi kèm với một cái giá rất đắt: hoặc tăng giá sản phẩm, hoặc hy sinh lợi nhuận.