Công ty trí tuệ nhân tạo xAI của tỷ phú Elon Musk đang thực hiện những bước đi táo bạo khi đầu tư hàng tỷ đô la để đảm bảo năng lực tính toán và thu hút nhân tài kỹ thuật hàng đầu. Động thái này nhằm mục đích tăng tốc quá trình phát triển các phần mềm chuyên dụng, được dự định sẽ cung cấp sức mạnh cho các thế hệ robot hình người trong tương lai. Các tài liệu tài chính mới được Bloomberg xem xét cho thấy sự mở rộng nhanh chóng của công ty đang tạo ra những khoản thua lỗ nặng nề, nhưng đi kèm với đó là mức tăng trưởng doanh thu sắc nét và những mục tiêu kỹ thuật ngày càng tham vọng.
Tình hình tài chính và dự án phần mềm Macrohard đầy tham vọng
Trong quý kết thúc vào tháng 9 năm 2025, xAI đã báo cáo khoản lỗ ròng lên tới 1,46 tỷ USD, tăng đáng kể so với mức 1 tỷ USD vào đầu năm. Chỉ trong chín tháng đầu năm, công ty này đã “đốt” hết 7,8 tỷ USD tiền mặt. Nguyên nhân chính dẫn đến việc chi tiêu mạnh tay này là do các khoản đầu tư khổng lồ vào các trung tâm dữ liệu, việc mua sắm các bộ xử lý đồ họa (GPU) đắt đỏ từ Nvidia và các khoản thù lao hậu hĩnh nhằm chiêu mộ nhân tài trong lĩnh vực AI. Bất chấp những con số “báo động đỏ” trên bảng cân đối kế toán, xAI vẫn ghi nhận điểm sáng khi doanh thu hàng quý đã tăng gần gấp đôi, đạt mức 107 triệu USD.
Các giám đốc điều hành đã chia sẻ với các nhà đầu tư rằng ưu tiên hàng đầu hiện nay của xAI là triển khai nguồn lực cho các tác nhân AI tiên tiến và cơ sở hạ tầng phần mềm hỗ trợ, nằm trong một sáng kiến nội bộ có tên gọi là “Macrohard”. Dự án này được mô tả là một nền tảng phần mềm chỉ dành cho AI, dự kiến sẽ làm nền tảng cho những gì mà Elon Musk hình dung là một hệ thống trí tuệ tự cung tự cấp. Hệ thống này cuối cùng có thể kiểm soát và điều khiển các robot hình người, chẳng hạn như robot Optimus của hãng xe điện Tesla.
Tham vọng to lớn đó phụ thuộc rất nhiều vào quy mô tính toán. xAI đã đầu tư hàng trăm triệu đô la vào tổ hợp trung tâm dữ liệu Colossus đặt tại Memphis, bang Tennessee. Cơ sở này vận hành dựa trên các bộ pin Megapack của Tesla và sử dụng các cụm phần cứng dựa trên công nghệ của Nvidia. Cơ sở vật chất tại đây đang được mở rộng trên ba tòa nhà, đẩy công suất tính toán lên gần 2 gigawatt, biến nó trở thành một trong những địa điểm AI tư nhân lớn nhất hiện đang được xây dựng trên toàn thế giới.
Mở rộng cơ sở hạ tầng và tích hợp vào hệ sinh thái tỷ phú
Công ty đang hợp tác chặt chẽ với các đối tác lớn bao gồm Valor Equity Partners, Apollo Global Management và Nvidia để tài trợ và cung cấp cơ sở hạ tầng thông qua các thỏa thuận tài chính có cấu trúc. Việc xây dựng cơ sở tại Memphis là trọng tâm trong kế hoạch của công ty nhằm đạt được cái mà các tài liệu nội bộ gọi là “vận tốc thoát” (escape velocity) – một thuật ngữ mà ông Musk thường xuyên sử dụng cho các dự án mạo hiểm đạt được sự tăng trưởng nhanh chóng và tự duy trì sau khi bắt đầu mở rộng quy mô. Theo những người am hiểu về hoạt động của công ty, mức chi tiêu hàng tháng của xAI hiện vẫn dưới 1 tỷ USD, mang lại cho họ khoảng một năm hoạt động dựa trên lượng tiền mặt mới được bơm vào gần đây nhất.
Khoản dự phòng này có được sau vòng gọi vốn cổ phần trị giá 20 tỷ USD đã khép lại vào đầu năm 2026, được hậu thuẫn bởi Nvidia, Valor và Cơ quan Đầu tư Qatar, giúp định giá xAI ở mức 230 tỷ USD. Kể từ khi thành lập, công ty hiện đã huy động được tổng cộng hơn 40 tỷ USD vốn cổ phần. Trong nội bộ, ông Musk đã sắp xếp lộ trình công nghệ của xAI phù hợp với hệ sinh thái doanh nghiệp rộng lớn hơn của mình. Chatbot của hãng là Grok – được vận hành bởi các mô hình của xAI – đã được tích hợp vào mạng xã hội X và các phương tiện của Tesla. Công ty hàng không vũ trụ SpaceX cũng đã đầu tư vào xAI, trong khi khả năng tham gia của Tesla vẫn chưa được giải quyết dứt điểm. Một đề xuất để nhà sản xuất ô tô này nắm cổ phần tại xAI đã không nhận được sự chấp thuận của cổ đông vào tháng 11 năm ngoái, mặc dù hội đồng quản trị của Tesla vẫn tiếp tục tìm kiếm các lựa chọn thay thế.
Các hồ sơ tài chính cho thấy xAI đã ghi nhận 63 triệu USD lợi nhuận gộp trong quý tháng 9, tăng mạnh so với mức 14 triệu USD của quý trước đó, ngay cả khi khoản lỗ EBITDA (lợi nhuận trước lãi vay, thuế và khấu hao) nới rộng lên 2,4 tỷ USD tính đến tháng 9. Công ty trước đó đã dự báo khoản lỗ 2,2 tỷ USD cho cả năm. Sự gia tăng này phản ánh cả chi phí cơ sở hạ tầng ngày càng tăng và chiến lược tuyển dụng tích cực, với gần 160 triệu USD được chi trả dưới dạng thù lao dựa trên cổ phiếu tính đến quý 3 năm 2025. xAI vẫn chưa công bố kết quả cả năm, nhưng các giám đốc điều hành đã mô tả riêng là “tích cực”. Với nguồn vốn dự trữ sâu và mạng lưới đối tác ngày càng mở rộng, công ty dường như đang ở vị thế tốt để duy trì sự mở rộng nhanh chóng trong suốt năm 2026 khi tìm cách chuyển mình từ một nhà phát triển chatbot thành một nền tảng trí tuệ tích hợp theo chiều dọc.