Steam Machine – niềm hy vọng mới của game thủ về một chiếc PC trong hình hài console – vừa chính thức bị Valve xác nhận lùi lịch ra mắt. Cùng chung số phận là kính thực tế ảo Steam Frame và tay cầm Steam Controller 2, bộ ba thiết bị phần cứng được mong chờ nhất này sẽ không thể đến tay người dùng vào tháng 3 như dự kiến mà phải dời sang nửa đầu năm 2026. Nguyên nhân sâu xa không đến từ lỗi kỹ thuật hay dây chuyền sản xuất, mà xuất phát từ một “kẻ phá bĩnh” đang làm đảo lộn cả thung lũng Silicon: Trí tuệ nhân tạo (AI). Cơn khát chip nhớ của các trung tâm dữ liệu AI đang đẩy giá linh kiện leo thang chóng mặt, buộc cha đẻ của Steam phải tính toán lại đường đi nước bước nếu không muốn sản phẩm của mình có mức giá “trên trời”.
Steam Machine và bài toán kinh tế khó giải
Trong bài đăng blog mới nhất, Valve đã thừa nhận một thực tế phũ phàng: thị trường linh kiện toàn cầu đang rơi vào khủng hoảng cục bộ. Suốt những tuần qua, các nhà sản xuất chip nhớ DRAM và bộ nhớ lưu trữ NAND lớn trên thế giới đã ưu tiên toàn bộ dây chuyền sản xuất để phục vụ cho các “siêu máy tính” AI tại các trung tâm dữ liệu. Sự dịch chuyển nguồn cung ồ ạt này khiến giá RAM và ổ cứng SSD tăng vọt, tạo ra áp lực khổng lồ lên chi phí sản xuất (BOM cost) của các thiết bị điện tử tiêu dùng.
Vấn đề giá bán vốn đã là “gót chân Achilles” của dự án Steam Machine ngay từ khi công bố. Dù được định vị là đối thủ cạnh tranh trải nghiệm với PlayStation 5 hay Xbox, nhưng thực chất bên trong lớp vỏ nhỏ gọn đó là linh kiện của một chiếc PC chạy hệ điều hành Linux. Valve từng cảnh báo rằng giá của nó sẽ phản ánh đúng giá trị của một chiếc máy tính, tức là có thể đắt hơn các máy console truyền thống vài trăm USD. Giờ đây, với việc giá đầu vào của RAM bị “thổi phồng” do cơn sốt AI, người dùng đang lo ngại mức giá cuối cùng của thiết bị sẽ vượt xa khả năng chi trả của đại đa số game thủ.
Việc Valve và đối tác phần cứng AMD quyết định lùi thời điểm ra mắt là một bước đi thận trọng và cần thiết. Họ cần thêm thời gian để đàm phán nguồn cung hoặc chờ đợi thị trường bình ổn, thay vì vội vã tung ra một sản phẩm với mức giá quá cao khiến người dùng quay lưng ngay từ ngày đầu mở bán.
Hiệu năng 4K và khả năng nâng cấp linh hoạt
Bên cạnh tin buồn về sự chậm trễ, Valve cũng hé lộ thêm những chi tiết kỹ thuật đáng giá để trấn an người hâm mộ. Về hiệu năng, Steam Machine cam kết đạt mức 60 khung hình/giây (fps) ở độ phân giải 4K cho phần lớn thư viện game trên Steam. Tuy nhiên, để đạt được con số lý tưởng này trên một thiết bị nhỏ gọn, máy sẽ cần sự trợ lực từ công nghệ nâng cấp hình ảnh FSR (FidelityFX Super Resolution). Hiểu một cách đơn giản, máy sẽ xử lý game ở độ phân giải thấp hơn (ví dụ 1080p) rồi dùng thuật toán để phóng to lên 4K, giúp hình ảnh vẫn sắc nét mà phần cứng không bị quá tải nhiệt.
Một điểm sáng khác khiến dân công nghệ thích thú là khả năng tùy biến. Khác với những chiếc console “đóng hộp” kín mít của Sony hay Microsoft, người dùng Steam Machine có thể tự do thay thế RAM và ổ cứng lưu trữ. Đây là một điểm cộng cực lớn mang đậm chất PC, cho phép bạn bắt đầu với cấu hình cơ bản và nâng cấp dần khi có điều kiện tài chính, hoặc thay thế linh kiện dễ dàng nếu có hỏng hóc. Hãng cũng đang làm việc cật lực để hỗ trợ tính năng VRR (Variable Refresh Rate) qua cổng HDMI trên hệ điều hành SteamOS, giúp loại bỏ hiện tượng xé hình khó chịu.
Đối với kính thực tế ảo Steam Frame, tin vui cho hội “bốn mắt” là thiết bị đã được thử nghiệm kỹ lưỡng để đeo thoải mái cùng kính cận. Kính cũng hỗ trợ duyệt web và xem phim “như rạp chiếu” (theater mode), cùng công nghệ truyền tải thông minh (foveated streaming) giúp tiết kiệm băng thông mạng không dây, đảm bảo hình ảnh luôn mượt mà nhất.
Tóm lại, sự chậm trễ này tuy gây thất vọng nhưng là khoảng lặng cần thiết để Valve hoàn thiện sản phẩm. Nếu bạn đang có ý định sắm một cỗ máy giải trí đa năng cho phòng khách, hãy bắt đầu tiết kiệm từ bây giờ, bởi cái giá cho sự tự do và sức mạnh của hệ sinh thái Steam chắc chắn sẽ không hề rẻ trong bối cảnh bão giá hiện nay.