Trong thế giới game hiện đại, việc biên dịch shader là một bước không thể thiếu để mang lại hiệu ứng đồ họa mượt mà và chân thực. Tuy nhiên, quá trình này cũng chính là nguyên nhân khiến nhiều game thủ PC phải đối mặt với hiện tượng giật hình, khựng máy hay thời gian tải game kéo dài, ngay cả trên những hệ thống cao cấp.
Tại sự kiện Gamescom 2025 diễn ra ở Cologne (Đức), Microsoft đã công bố một loạt cải tiến dành riêng cho game thủ Windows. Bên cạnh phần cứng mới thuộc dòng thiết bị cầm tay Asus ROG Xbox, hãng còn giới thiệu tính năng phần mềm mang tên Advanced Shader Delivery (ASD) trong hệ sinh thái DirectX.
Advanced Shader Delivery: Giải quyết triệt để hai vấn đề lớn
Theo thông tin từ blog chính thức của nhóm phát triển DirectX, ASD được thiết kế để khắc phục hai vấn đề dai dẳng của game PC: thời gian khởi động lâu và tình trạng giật lag trong lần chơi đầu tiên. Các tựa game triple-A hiện đại thường sử dụng hàng nghìn shader nhằm cải thiện chất lượng ánh sáng, vật lý, và hiệu ứng hình ảnh. Những shader này cần được biên dịch sang định dạng phù hợp với GPU trước khi sử dụng, và quá trình này thường làm gián đoạn trải nghiệm game.
Để khắc phục điều đó, Microsoft triển khai hai công nghệ mới:
- State Object Database (SODB): Chuẩn hóa cách lưu trữ dữ liệu shader.
- Precompiled Shader Database (PSDB): Kho shader đã được biên dịch sẵn, lưu trữ trên đám mây.
Nhờ PSDB, các game phân phối qua Xbox Store có thể truy vấn và tải về những shader cần thiết trước khi khởi động, giảm thiểu hoặc loại bỏ hoàn toàn việc biên dịch tại chỗ. Ứng dụng Xbox PC cũng có khả năng cập nhật shader tự động khi GPU được nâng cấp driver.
Trong quá trình thử nghiệm với tựa game hành động nhập vai Avowed của Obsidian, thời gian tải được rút ngắn tới 85%, đồng nghĩa với trải nghiệm mượt mà hơn và tiết kiệm pin hơn đáng kể.
Lấy cảm hứng từ Steam Deck và hướng tới tương lai
Microsoft không giấu việc lấy cảm hứng từ hệ thống shader cache của Valve – vốn đã giúp tối ưu hóa hiệu năng cho Steam Deck. Tuy nhiên, trong khi Steam Deck sử dụng phần cứng cố định, thì máy tính cá nhân lại có cấu hình cực kỳ đa dạng. ASD giải quyết thách thức này bằng cách chuyển tải khối lượng xử lý shader nặng lên đám mây, phân phối ngay trong lúc game tải về.
Ban đầu, công nghệ ASD sẽ được hỗ trợ trên thiết bị ROG Xbox Ally và Ally X, áp dụng cho các game mua qua Xbox Store. Tuy nhiên, Microsoft cũng đang lên kế hoạch mở rộng hỗ trợ cho nền tảng bên thứ ba, như Steam, thông qua bộ công cụ Agility SDK dự kiến phát hành trong tháng tới.
ASD hứa hẹn sẽ là bước đột phá cho trải nghiệm game trên PC, đặc biệt với những tựa game đòi hỏi hiệu năng đồ họa cao. Nếu được áp dụng rộng rãi, đây có thể là lời giải cho bài toán giật lag và thời gian tải lâu từng khiến cộng đồng game thủ đau đầu suốt nhiều năm qua.