Trong vài năm trở lại đây, MediaTek đã thực sự trở thành một thế lực đáng gờm khi liên tiếp vượt mặt các ông lớn như Qualcomm, Samsung và cả Apple về số lượng vi xử lý xuất xưởng. Với chiến lược giá tốt và hiệu năng ngày càng cải thiện, chip của hãng hiện diện trong túi quần của hàng triệu người dùng phổ thông. Tuy nhiên, niềm vui ngắn chẳng tày gang. Một báo cáo mới nhất đang chỉ ra rằng thế mạnh lớn nhất của hãng công nghệ Đài Loan này sắp sửa biến thành “gót chân Achilles” chết người. Cơn bão tăng giá linh kiện bộ nhớ đang ập đến, đe dọa trực tiếp đến ngai vàng mà MediaTek vừa mới xây dựng được.
MediaTek trở thành nạn nhân của cuộc khủng hoảng giá DRAM và NAND
Để hiểu tại sao MediaTek lại là kẻ chịu thiệt hại nặng nề nhất, chúng ta cần nhìn vào cơ cấu doanh thu của họ. Trong quý 3 năm 2025, có tới 53% tổng doanh thu của công ty đến từ việc bán chip xử lý cho điện thoại thông minh (SoC). Đây là một tỷ lệ cực kỳ cao, cho thấy sự phụ thuộc sống còn của hãng vào thị trường di động. Trong khi đó, thị trường linh kiện đang trải qua một cơn ác mộng thực sự: giá chip nhớ DRAM đã tăng 70% và giá bộ nhớ lưu trữ NAND flash tăng tới 100%.
Hãy tưởng tượng bạn đang bán một chiếc bánh mì kẹp thịt (smartphone). Khi giá thịt và rau (DRAM và NAND) tăng gấp đôi, giá thành chiếc bánh buộc phải tăng lên. Lúc này, các nhà sản xuất điện thoại, đặc biệt là các đối tác Trung Quốc lớn của MediaTek, sẽ buộc phải cắt giảm sản lượng dự báo để bảo toàn lợi nhuận. Khi khách hàng mua ít hàng hơn, MediaTek – kẻ cung cấp “vỏ bánh” (chip SoC) – sẽ lãnh đủ hậu quả. Thực tế cho thấy các hãng điện thoại Trung Quốc đã bắt đầu điều chỉnh giảm dự báo lô hàng cho năm nay, vẽ nên một bức tranh tương lai không mấy sáng sủa cho nhà sản xuất chip Đài Loan.
Chưa dừng lại ở đó, việc phụ thuộc vào chiến lược “giá rẻ cấu hình cao” khiến biên độ lợi nhuận của MediaTek mỏng manh hơn so với đối thủ. Khi chi phí đầu vào của toàn ngành tăng lên, lợi thế cạnh tranh về giá của họ sẽ bị bào mòn nhanh chóng, khiến các nhà sản xuất điện thoại có thể cân nhắc lại việc lựa chọn đối tác cung ứng.
Áp lực từ Dimensity 9600 và cuộc đua công nghệ với Qualcomm
Giữa tâm bão này, MediaTek đang đặt cược lớn vào con át chủ bài tiếp theo mang tên Dimensity 9600, dự kiến ra mắt vào cuối năm nay. Đây hứa hẹn là con chip đắt đỏ nhất lịch sử của hãng khi được sản xuất trên tiến trình 2nm tiên tiến của TSMC. Mặc dù việc hoàn tất thiết kế (tape-out) sớm là một tín hiệu tốt, nhưng giá thành sản xuất cao của công nghệ 2nm cộng hưởng với giá linh kiện bộ nhớ đang leo thang có thể khiến giá thành phẩm của Dimensity 9600 trở nên khó tiếp cận.
Ở bên kia chiến tuyến, Qualcomm đang tỏ ra khôn khéo hơn khi đa dạng hóa danh mục sản phẩm. Tin đồn cho thấy “đội Rồng” sẽ tung ra tới hai phiên bản cao cấp trong năm nay là Snapdragon 8 Elite Gen 6 Pro và bản tiêu chuẩn, mang lại nhiều lựa chọn linh hoạt hơn cho các hãng điện thoại. Về mặt kỹ thuật, MediaTek vẫn đang sử dụng thiết kế nhân CPU và GPU có sẵn từ ARM. Mặc dù cách làm này giúp tiết kiệm chi phí nghiên cứu, nhưng thực tế từ dòng Dimensity 9500 cho thấy hiệu suất trên mỗi watt điện (performance per watt) vẫn thua kém so với các nhân Oryon tùy biến của Qualcomm hay chip A-series của Apple.
Nếu không sớm phát triển được các nhân xử lý “cây nhà lá vườn” để tối ưu hiệu năng và năng lượng, MediaTek khó có thể vượt qua cái bóng của Qualcomm ở phân khúc cao cấp thực sự. Chiến lược dùng thiết kế có sẵn của ARM hiện tại vẫn đang mang lại lợi thế về giá, giúp Dimensity 9500 rẻ hơn đáng kể so với Snapdragon 8 Elite Gen 5. Tuy nhiên, trong bối cảnh nguồn cung khan hiếm và thị trường smartphone năm 2026 dự báo sẽ sụt giảm, chỉ dựa vào giá rẻ thôi là chưa đủ. Sự đa dạng hóa nguồn thu và tự chủ công nghệ mới là chìa khóa để MediaTek thoát khỏi thế kìm kẹp hiện tại.
Tóm lại, năm 2026 sẽ là một năm đầy thử thách không chỉ với MediaTek mà còn với người tiêu dùng. Giá smartphone nhiều khả năng sẽ tăng, và sự lựa chọn ở phân khúc tầm trung có thể bị thu hẹp lại. Đối với MediaTek, đây là lúc họ cần một chiến lược mới để không bị cơn bão giá cuốn phăng những thành tựu đã đạt được.