Trong khi người dùng máy tính phổ thông hiện nay đang phải miễn cưỡng “móc hầu bao” chi trả hàng trăm đô la chỉ để nâng cấp một lượng bộ nhớ RAM khiêm tốn, thì các tập đoàn công nghệ đứng sau cơn sốt trí tuệ nhân tạo (AI) lại đang hướng tới những con số thị trường điên rồ hơn gấp nhiều lần. Bất chấp thực tế về mức chi tiêu kỷ lục, chi phí phần cứng đang leo thang theo hình xoắn ốc và sự hoài nghi ngày càng tăng từ các nhà phân tích tài chính, hai vị thuyền trưởng của IBM và AMD vẫn kiên quyết khẳng định rằng không hề có bong bóng AI – hoặc ít nhất là không có bong bóng nào đủ sức đe dọa đến hoạt động kinh doanh của họ.
Góc nhìn của CEO IBM về chi phí hạ tầng không tưởng
Ông Arvind Krishna, Giám đốc điều hành (CEO) của IBM, lập luận rằng trí tuệ nhân tạo không hề trải qua một bong bóng tài chính như nhiều nhà phân tích, ngân hàng và nhà đầu tư đang lo ngại. Tuy nhiên, vị lãnh đạo đã chèo lái gã khổng lồ máy tính cá nhân một thời kể từ năm 2020 này lại quan tâm nhiều hơn đến các khoản đầu tư cơ sở hạ tầng thiếu tính bền vững mà OpenAI và các dự án AI khác đang vạch ra để tìm kiếm “thiên đường” trí tuệ nhân tạo tổng quát (AGI).
Xuất hiện gần đây trên một chương trình podcast của trang tin The Verge, ông Krishna đã thảo luận về nhiều chủ đề từ máy tính lượng tử, siêu máy tính Watson từng thắng giải Jeopardy, cho đến AI. Ông không tin rằng thị trường đang có bong bóng, nhưng ông đưa ra lời cảnh báo đanh thép rằng nhiều công ty tập trung vào AI sẽ không bao giờ nhìn thấy lợi nhuận hoàn vốn nếu họ cứ tiếp tục chi tiêu một cách liều lĩnh như hiện nay.
Vị giám đốc điều hành người Mỹ gốc Ấn này đã đưa ra những con số ước tính khiến người nghe phải giật mình. Theo tính toán của ông, chỉ riêng một trung tâm dữ liệu AI với công suất một gigawatt đã tiêu tốn khoảng 80 tỷ USD để xây dựng. Nếu một công ty muốn cam kết đầu tư một lượng lớn bộ xử lý đồ họa (GPU), bộ nhớ RAM và năng lượng để xây dựng công suất từ 20 đến 30 gigawatt, chi phí đó sẽ vọt lên mức 1,5 nghìn tỷ USD. Chưa dừng lại ở đó, toàn bộ ngành công nghiệp AI đã từng “vẽ” ra những tuyên bố chấn động địa cầu về tổng công suất khoảng 100 gigawatt. Để hiện thực hóa con số này, thế giới sẽ cần phải bỏ ra tới 8 nghìn tỷ USD để xây dựng các cơ sở xử lý dữ liệu.
Vấn đề nằm ở chỗ, sẽ không ai có thể thu hồi được số tiền khổng lồ đó trong tương lai gần. Ông Krishna phân tích rằng, các dự án mạo hiểm về AI sẽ cần phải tạo ra tới 800 tỷ USD lợi nhuận chỉ để… trả tiền lãi cho khoản đầu tư xây dựng hạ tầng trị giá 8 nghìn tỷ USD nói trên. Và thực tế phũ phàng là chưa có công ty nào trong ngành công nghiệp này đạt được những con số lợi nhuận gần mức đó.
Giấc mơ trí tuệ nhân tạo tổng quát và thực tế tài chính
Tập đoàn ngân hàng HSBC Holdings gần đây cũng đưa ra ước tính rằng OpenAI có khả năng sẽ “đốt” hàng trăm tỷ USD trong nhiều năm tới. Động lực đằng sau những cam kết tài chính có phần phi thực tế này chính là cuộc đua hướng tới trí tuệ nhân tạo tổng quát (AGI) – một dạng AI có khả năng tư duy như con người. Ông Krishna nhận định rằng AGI là canh bạc lớn thúc đẩy làn sóng chi tiêu này.
Tuy nhiên, để đạt được AGI sẽ cần nhiều hơn là một vài mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) đôi khi vẫn còn gặp hiện tượng “ảo giác” (đưa ra thông tin sai lệch). CEO của IBM thậm chí còn đưa ra một dự đoán khá bi quan khi ước tính rằng cơ hội để xây dựng thành công AGI thực sự đầu tiên trong lịch sử chỉ nằm trong khoảng từ 0 đến 1 phần trăm.
Hiện tại, IBM chủ yếu tập trung vào mảng cơ sở hạ tầng và điện toán đám mây của doanh nghiệp công nghệ thông tin, vì vậy công ty này ít quan tâm đến việc thúc đẩy bán GPU hay các bộ tăng tốc AI như một “cú hích” lớn tiếp theo. Ngược lại, AMD lại đang cố gắng làm chính xác điều đó. Bà Lisa Su, CEO của AMD, cho rằng những lo ngại ngày càng tăng của ngành công nghiệp về bong bóng AI là đang bị thổi phồng quá mức.
Sự lạc quan từ phía AMD và cơn khát chip xử lý
Trong một cuộc phỏng vấn gần đây với tạp chí Wired, người đứng đầu nhà sản xuất chip kiến trúc x86 này cho biết, từ góc độ của bà, bà không nhìn thấy bất kỳ bong bóng nào cả. Bà lý giải rằng hiện đang có một ngành công nghiệp khao khát một lượng chip khổng lồ để xây dựng năng lực tính toán mới, và AMD luôn trong tư thế sẵn sàng hơn bao giờ hết để cung cấp ít nhất là một phần nhu cầu đó.
Công ty có trụ sở tại Santa Clara này gần đây đã đạt được một thỏa thuận lớn với OpenAI, cam kết cung cấp các GPU dòng Instinct với tổng công suất tương đương 6 gigawatt trong vài năm tới. Điều bà Su lo lắng không phải là sự sụp đổ của một bong bóng AI, mà là khả năng của AMD trong việc bắt kịp nhu cầu chip từ các dự án AI mạo hiểm.
Bà Lisa Su khẳng định AI có tiềm năng to lớn và không thấy lý do gì để không tiếp tục thúc đẩy công nghệ đang thay đổi hành tinh và định hình lại thị trường việc làm này trong tương lai gần. Quan điểm này dường như bỏ ngoài tai những ý kiến trái chiều, như nhận định gần đây của người đồng sáng lập hãng game Rockstar, cho rằng những giám đốc điều hành đang quảng bá AI ở khắp mọi nơi không nhất thiết là những người có tính nhân văn hay sáng tạo nhất.